การเฝ้าระวังภัยและผลกระทบต่อสุขภาพจากฝุ่นละอองขนาดเล็กในบรรยากาศ (PM 2.5)

ฝุ่นที่มีขนาดเล็กกว่า 2.5 ไมครอน มีขนาดเล็กมากพอที่จะหายใจเข้าไปสู่ปอด และซึมผ่านผนังปอดเข้าสู่กระแสเลือด ดังนั้นแล้วผลที่เกิดขึ้นกับร่างกายจึงมีทั้งแบบ ‘เฉียบพลัน’ (เห็นผลใน 1-2 วัน) ซึ่งส่วนมากจะเกิดกับระบบทางเดินหายใจ คือ ไอ เจ็บคอ หายใจแล้วมีเสียงฟืดฟาด เลือดกำเดาไหล ซึ่งหากเลือดไหลลงคอก็จะทำให้เสมหะมีเลือดเจือปน หากเข้าตาก็จะทำให้เคืองตา ตาแดง และหากโดนผิวหนังก็จะทำให้เกิดผื่นคันเป็นตุ่มได้ ส่วนผลแบบ ‘เรื้อรัง’ (ค่อยๆสะสม แล้วแสดงผลในระยะยาว) คือ เส้นเลือดหัวใจตีบตันทำให้หัวใจวาย หัวใจเต้นผิดปกติ, เส้นเลือดไปเลี้ยงสมองตีบ ทำให้เกิดภาวะอัมพาตหรือเสียชีวิต, การเป็นมะเร็งปอดเพราะฝุ่นขนาดเล็กจะมีสารก่อมะเร็ง Polycyclic Aromatic Hydrocarbon (PAH), อีกระบบคือเข้ารกไปทำอันตรายเด็กในท้อง ทำให้เด็กคลอดก่อนกำหนด น้ำหนักน้อย ติดเชื้อง่าย ทุพโภชนาการ และเป็นโรคออทิสซึม

วิธีการป้องกันตนเองจากฝุ่น PM 2.5 สามารถทำได้โดยการสวมใส่หน้ากากที่ได้มาตรฐาน หรืออุปกรณ์ชนิดต่าง ๆ ที่สามารถทดแทนกันได้ในคุณภาพที่ลดหย่อนลงมา โดยหน้ากากมาตรฐาน 9002A และ N95 สามารถกรองฝุ่น PM 2.5 ได้เป็นอย่างดี ลดระดับฝุ่น PM 2.5 ลงได้มากกว่า 80% ในขณะที่หน้ากากอนามัยทั่วไปสามารถลดลงได้ 40 – 60 % โดยสามารถเพิ่มประสิทธิภาพขึ้นได้โดยใช้กระดาษทิชชู่ประกบลงไปในหน้ากากชนิดนี้ ซึ่งผลการทดลองนี้มีความสอดคล้องกับรายงานจากประเทศอื่น ๆ